część 4 – Warstwice

Wartstwice, czyli brązowe linie na mapie oznaczające kształt rzeźby terenu. Zrozumienie i prawidłowe odczytywanie warstwic to klucz do dobrej nawigacji. Bez tej umiejętności nie poradzimy sobie na trudniejszych trasach.

Podstawowe informacje:

  • warstwica łączy punkty o tej samej wysokości, czyli biegnąc wzdłuż warstwicy nie powinniśmy ani podbiegać, ani zbiegać
  • im więcej warstwic, tym wyższa górka lub głębsze obniżenie
  • im bliżej siebie są warstwice, tym bardziej strome zbocze
  • brak poziomic oznacza kompletnie płaski teren
  • bieg w poprzek  warstwic to zbieg lub podbieg
  • zazwyczaj cięcie warstwicowe wynosi 5 lub 2,5 m
  • co piąta warstwica jest zaznaczona grubszą linią

Na początek zapoznajmy się z podstawowymi kształtami jakie możemy spotkać w terenie, a co za tym idzie na mapie:

gorkaGórka. Zamknięte poziomice to górka.Ta na obrazku składa się z dwóch warstwic, przy czym środkowa warstwica jest zaznaczona przerywaną linią – jest to tzw. warstwica pomocnicza (używa się jej gdy różnica w terenie jest mniejsza niż cięcie warstwicowe). Na mapie z cięciem co 5m taka górka miałaby ok. 8m wysokości
trzySzczyt. Górka może mieć więcej niż jeden szczyt. Szczyt górki to środek najbardziej wewnętrznej zamkniętej poziomicy (tworzącej najczęściej elipsę). Górka na obrazku ma trzy szczyty. Dwa o tej samej wysokości i jeden o poziomicę niższy.
obnizenieObniżenie. Zamknięte poziomice z kreseczką w środku to obniżenie.To na obrazku składa się z trzech warstwic. Na mapie z cięciem co 5m takie obniżenie miałoby ok. 11-13 m głębokości. Obniżenia mogą mieć różne kształty i są częstym miejscem na punkty kontrolne, bo nie widać ich wtedy z daleka.
muldaMulda. Poziomice układające się w kształt… kaktusa :) to tzw. mulda, czyli wcięcie w zbocze. Głęboka mulda nazywana jest jarem lub rynną. Jak widać na obrazku mulda może się rozwidlać. W terenach górskich dnem muldy/jaru często płyną strumienie. Mulda jest świetnym elementem nawigacyjnym („poręczą”), jak również świetną lokalizacją na punkt kontrolny.
zboczeZbocze. Biegnące równolegle poziomice to zbocze. W zależności od ilości poziomic jest wyższe lub niższe. Gęstość poziomic świadczy o jego nachyleniu. Bieg wzdłuż zbocza po tzw. trawersie, jest jedną z technik poruszania się między punktami kontrolnymi.
grzbietGrzbiet. Biegnące równolegle poziomice, ale łączące się gdzieś dalej na mapie, często z licznymi zamkniętymi poziomicami w środku (góreczkami) to grzbiet. Biegnąc grzbietem mamy spad terenu po obu stronach, a po drodze mijamy często liczne na nim szczyty. Grzbiet może się rozgałęziać. Jest to kolejny świetny element do nawigacji, szczególnie w terenach górzystych.